توجه به حقوق مردم از وظایف اصلی زمامداران از نگاه امیرالمومنین عليه السلام است

از نگاه امیر المومنین رفع دغدغه‌های اقتصادی جامعه یکی از وظایف اساسی زمامداران می‌باشد که این تفکر به عینه در توصیه‌های حضرت به کارگزاران حکومتی دیده می‌شود.

در آستانه انتخابات دوازدهمین دوره ریاست جمهوری و پنجمین دوره شوراهای شهر و روستا، ضروری به نظر می‌رسد که با تبیین ویژگی‌های یک کارگزار و مسئول در حکومت اسلامی به مردم در انتخاب اصلح کمک کرد و در این مسیر مهم‌ترین شاخص حکومت کوتاه اما ماندگار امیر مؤمنان حضرت علی (ع) می‌باشد، به همین جهت در گفت و گویی با حجت‌الاسلام‌ محمدحسن ذاکری عضو شورای مرکزی حزب موتلفه به بررسی ویژگی‌های حکومت علوی و شاخص‌های کارگزاران در این حکومت پرداختیم.

 

 

* برای بیان عمده‌ترین شاخص‌های حکومت علوی بر چه مواردی می‌توان تکیه کرد؟

- دوره حکومت امیرالمؤمنین را به جرأت می‌توان پس از دوران حکومت پیامبر اکرم (ص) برترین و بهترین شیوه حکومت‌داری در دوران انسانی برشمرد که همه معیارهای الهی و به‌تبع آن انسانی در آن رعایت و اجراشده است. یکی از عمده‌ترین شاخصه‌های حکومت علوی، عدالت محوری در این حکومت بود. از سرفصل‌های این دوران توجه به اقشار فقیر و مستضعف جامعه و تلاش برای توزیع عادلانه ثروت بود. نحوه انتخاب و سپس نظارت بر کارگزاران و مسئولان حکومتی از دیگر ویژگی‌های دوران خلافت حضرت امیر (ع) می‌باشد. حضرت نسبت به کوچک‌ترین انحراف مسئولان حساس بودند و با آن مقابله و برخورد می‌کردند. وجه بعدی حکومت علوی توجه به مردم بود. شما اوج رعایت حقوق مردم توسط حاکمان را در نامه ایشان به مالک اشتر می‌بینید. وقتی امام علی (ع) مالک اشتر را به حکومت مصر برمی‌گزینند در منشوری که به این صحابی بزرگ می‌دهند بر رعایت حق مردم و همچنین حقوقی که مردم بر حاکمان دارند، تأکید شده و بر کارگزاران تکلیف شده که بر رعایت این حقوق ابرام و اصرار داشته باشند. البته در همین منشور حضرت امیر (ع) به حقوق حاکم بر مردم نیز اشاره دارند و از مردم نیز می‌خواهند که حاکم را در این مسیر یاری کنند.

 

*شاخص‌های اقتصادی حکومت علوی بر چه اصولی استوار بود؟

- حضرت امر (ع) در این دوران در مسائل اقتصادی بر دو مطلب تأکید ویژه داشتند که به‌اختصار می‌توان آن‌ها را عنایت حضرت بر روش کار و بینش اقتصادی دانست. درروش، حضرت علی (ع) با نصب کارگزاران متعهد و متخصص برای گشایش در معیشت مردم اقدام کردند. در این مرحله توجه حضرت از سویی بر رعایت اصول اسلامی در بازار و در معاملات بود و از سوی دیگر بر تولید و تلاش برای تأمین مایحتاج مردم متمرکز بود. از نکات دیگر مبارزه با گران‌فروشی، کم‌فروشی، احتکار و غش در معاملات بود که در توصیه‌های ایشان به کارگزاران حکومت نمود خاصی داشت. در این مرحله حضرت برای رعایت این موارد کار را بر یک سیستم درست استوار کردند، ضمن آنکه عناصری را که قرار بود این موارد را پیگیری کنند، از فیلترهای خاص عبور می‌دادند تا بهترین و پاک دست‌ترین آن‌ها وارد عرصه اقتصادی حکومت شوند. در بینش، امیر مؤمنان (ع) با تبیین معارف الهی و آموزه‌های اقتصادی اسلام جامعه را به سمت یک جامعه نمونه هدایت و راهبری می‌کردند. در این مرحله حضرت تلاش خود را متمرکز برافزایش اعتقادات مردم نسبت به دین مبین اسلام و پایبندی آن‌ها به احکام شرعی کردند. نتیجه این‌که از نگاه امیر المومنین رفع دغدغه‌های اقتصادی جامعه یکی از وظایف اساسی زمامداران می‌باشد که این تفکر به عینه در توصیه‌های حضرت به کارگزاران حکومتی دیده می‌شود. از نکات بارز دیگر حکومت علوی در مباحث اقتصادی مبارزه با اشرافی گری و تجمل‌گرایی مسئولان و کارگزاران حکومتی است. این عامل ضمن آن‌که خسارت‌های فراوانی به حکومت اسلامی وارد می‌کند در وهله اول سبب‌ساز جدایی مسئولان از مردم و بی‌اعتنایی آن‌ها نسبت به وضع فقرا و مستمندان جامعه خواهد شد.

 

 

* در حکومت علوی هیچ کارگزاری در هنگام انجام تخلف، احساس امنیت نمی‌کرده است، از سویی برای برخورد با متخلفان نیز حضرت هیچ خط قرمزی نداشته‌اند، به عبارتی فرق نمی‌کرده که متخلف کیست و از چه قبیله و طایف‌هایی است. دراین‌باره بیشتر توضیح می‌فرمایید؟

- این مطلب عین واقعیت است. در حکومت علوی حتی نزدیک‌ترین افراد چه ازنظر قوم‌وخویشی و چه ازنظر حکومتی در هنگام تخلف احساس امنیت نمی‌کرده‌اند چراکه می‌دانستند برای علی (ع) تفاوتی نمی‌کند که اشتباه از ناحیه چه کسی سر می‌زند، هر که باشد باید متناسب با تخلفش مجازات ببیند. از طرف دیگر حضرت امیر (ع) در برخورد با تخلف کارگزاران به‌هیچ‌عنوان تعلل نمی‌کردند. به‌محض آنکه مطلع می‌شدند مسئولی خیانت کرده، به‌شدت و در سریع‌ترین زمان ممکن با او برخورد می‌کردند که نمونه‌های آن بارها ذکرشده است. حساسیت امیر المومنین (ع) نسبت به عملکرد کارگزاران آن‌قدر زیاد بود که روایت داریم وقتی شنیدند والی یکی از شهرها بر سر سفره رنگین یکی از ثروتمندان رفته و با او هم‌نشین شده است درحالی‌که فقرا از این نعمت محروم بودند، برآشفتند و با او برخورد متناسب کردند. ما داریم که حضرت با جناب کمیل که از جایگاه ویژه ایی در نزد امام برخوردار بودند نیز در مواقع لازم برخورد می‌کنند و ملاحظه ایی در کار نبود.

 

 

*ویژگی‌های کارگزاران در حکومت علوی چه بود و بر اساس چه شاخصه‌هایی مسئولان انتخاب می‌شدند؟

- مهم‌ترین اصل تقوا و تدین افراد بود. در نامه حضرت امیر (ع) به جناب مالک اشتر، ایشان برای انتخاب کارگزاران حکومتی به مالک توصیه‌هایی دارند که در همین‌جا اشاره دارند که تقوا و اعتقاد کارگزار به مفاهیم دین مبین اسلام همواره باید موردعنایت ویژه قرار بگیرد. نکته مهم دیگر شناخت افراد نسبت به مسئولیتی است که برای اجرای آن انتخاب می‌شوند. تجربه و تخصص افراد برای انجام امور محوله از نکات بسیار مورد تأکید در حکومت علوی است. در انتخاب افراد به‌هیچ‌عنوان به مسائل قومی و قبیله ائی و به تعبیر عصر حاضر باندی و جناحی توجه نمی‌شد بلکه مهم دارا بودن ویژگی‌های لازم برای گرفتن یک سمت بود و نه چیز دیگر. این مسئله یک آفت مهم برای حکومت اسلامی محسوب می‌شود.

مسئله بعدی تعهد افراد نسبت به حفظ بیت‌المال و رعایت امانتی بود که در اختیار وی قرار می‌گرفت.

پرهیز از اسراف و مقابله با تجمل‌گرائی از دیگر ویژگی‌های کارگزاران حکومت علوی بود.

شاخصه اصلي موتلفه تکلیف محوری و رابطه عمیق با مراجع

"موتلفه اسلامی در تمامی افعال سیاسی‌اش بر محوریت روحانیت تأکید ورزیده و دیگران را نیز بدین سمت‌وسو دعوت و هدایت کرده است. موتلفه اسلامی این هشدار را می‌دهد که اگر گروه‌های سیاسی خدای‌ناکرده از روحانیت دور شوند و محوریت روحانیت به فراموشی سپرده شود به تعبیر امام عظیم الشان دچار اسلام آمریکائی خواهیم شد و سرانجام ما شکست و نابودی خواهد بود."

مراجع و روحانیون در تاریخ ایران نقش بسیار اثرگذاری داشته‌اند، به‌طوری‌که می‌توان به ضرس قاطع گفت در تمام قیام‌های مردم علیه طواغیت اعم از داخلی و خارجی، علما و مراجع پیشتاز و پیش‌قدم بوده‌اند. مردم نیز نشان داده‌اند که به این قشر فرهیخته اعتماد کامل دارند و با تبعیت از آنان به دنبال اعتلای اسلام هستند. با پیروزی انقلاب این ارتباط عمیق‌تر شد و ما امروزه علی‌رغم توطئه‌های گوناگونی که صورت می‌گیرد شاهد پیوند ناگسستنی بین مردم و روحانیت هستیم. لذا بران شدیم تا در گفتگو با حجت‌الاسلام محمدحسن ذاکری؛ عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی نقش دولت حزبی را در تداوم و گسترش این ارتباط واکاوی کنیم که نتیجه آن در ادامه می‌آید.

 

به نظر شما ارتباط احزاب سیاسی با مرجعیت و حوزه‌های علمیه در ایران اسلامی چقدر اهمیت دارد؟

- در جمهوری اسلامی مانائی و ماندگاری یک جریان سیاسی منوط به ارتباط وثیق آن با روحانیت و در رأس آن با مراجع تقلید است چراکه مردم مسلمان و معتقد ما در مسائل نگاه شأن به علما و مراجع می‌باشد و مرجعیت را به‌عنوان پیشتاز در امور دینی و سیاسی می‌دانند. بر همین اساس جایگاه روحانیت اصیل در دل جامعه اسلامی یک جایگاه رفیع و ارزشمندی است. اعتقاد راسخ مردم به ولایت‌فقیه به‌عنوان یک مرجع دینی که از دل حوزه‌های علمیه بر خاسته، زمینه این پیوند را گسترش بیشتری داده و به همین دلیل ضروری است که احزاب و گروه‌های سیاسی که خواهان فعالیت در کشور هستند بر رابطه شفاف، روشن و منظم خود با روحانیت، حوزه‌های علمیه و در رأس آن‌ها مراجع عظام تقلید تأکید داشته باشند. این امر برای اصولگرایانی آن‌که خود را مطیع روحانیت می‌دانند و علما را به‌عنوان محور انقلاب پذیرفته‌اند از اهمیت بیشتری برخوردار است. بر این اساس کاندیداهایی موفق‌تر هستند چه در انتخابات مجلس و چه ریاست جمهوری که ارتباط بهتر و منسجم‌تری با مراجع عظام و بدنه حوزه‌های علمیه داشته باشند. این امربری گزینه‌های انتخابات ریاست جمهوری مهم‌تر به نظر می‌رسد چراکه برای انجام وظایف خود پشتیبانی روحانیتی را در اختیار دارد که حوزه نفوذ آنان عمق جان مردم است.

 

حضور احزاب سیاسی که مورد اعتماد مراجع و روحانیت می‌باشند تا چه میزان می‌تواند در رفع مشکلات کشور اثرگذار باشد؟

- اگر حزبی از بدو تأسیس به گونه ای عمل کرده باشد که مراجع و حوزه‌های علمیه با توجه به رصدی که از عملکرد، سوابق و مواضع آنان در مسائل جاری کشور دارند به او اعتماد کنند، آنگاه آن جریان سیاسی بسیار می‌تواند موفق‌تر از سایرین اهداف انقلاب را پیش ببرد. چنین حزبی زمانی که برای انتخابات ریاست جمهوری و یا مجلس کاندیدا معرفی می‌کند، بالطبع روحانیت نیز به آن شخص اعتماد خواهند کرد چون اعتماد به منشأ معرفی این نامزد دارند. لذا اگر ما احزاب این‌چنینی در کشور داشته باشیم که عملکردشان مورد تائید مراجع و حوزه‌های علمیه باشد و حوزه‌های علمیه به او اعتماد داشته باشند؛ آنگاه نامزدهای این احزاب نیز خواهند توانستند در صورت موفقیت در انتخابات از سرمایه عظیم روحانیت برای پیشبرد برنامه‌هایشان بهره ببرند که این در رفع مشکلات کشور بسیار مؤثر خواهد بود.

رابطه حزب موتلفه اسلامی به‌عنوان یک حزب باسابقه در کشور را با علما و مراجع چگونه ارزیابی می‌کنید؟

- اعتماد مراجع عظام تقلید و همچنین حوزه‌های علمیه به حزب موتلفه یک اعتماد وثیق است. نگاه خاص مراجع به حزب موتلفه اسلامی زبانزد همگان است. هیچ حزبی در کشور وجود نداشته و ندارد که تاکنون توانسته از این حد اعتماد مراجع را به خود و عملکردش کسب کند. طی سالیان متمادی وقتی مسئولان حزب برای دیدار با مراجع به قم می‌آمدند، همواره موردعنایت و توجه ویژه علما قرارگرفته و می‌گیرند. مراجع عظام چه آنانی که در قید حیات نیستند مانند حضرت آیت‌الله فاضل لنکرانی و چه مراجعی که در قید حیات هستند، متفق القول بارها اعتماد خود به حزب را اعلام کرده‌اند و این مسئله را در ملاقات‌های متعدد بیان کردند.

 

مهم‌ترین ویژگی که سبب شده مراجع به موتلفه اسلامی اعتماد کنند، ازنظر شما چیست؟

- مراجع در طول بیش از پنجاه سال سابقه حزب موتلفه اسلامی صداقت در رفتار و گفتار را در مسئولان حزب دیده‌اند. مسئولان و بزرگان موتلفه اسلامی وقتی بر پایبندی خود بر آرمان‌های اسلام و تبعیت از روحانیت تأکید کردند که اگر کسی این را می‌گفت زندان، شکنجه و شهادت سرانجامش بود. مسئولان موتلفه اسلامی تنها به‌به حرف بسنده نکردند بلکه در این راه شهید دادند، زندان رفتند و شکنجه شدند اما از مسیر امام (ه) برنگشتند. این اقدامات و تلاش موتلفه اسلامی برای استقرار نظام اسلامی بر علما و مراجع ما پوشیده نیست و این بزرگواران بر این مسئله بارها تأکید کرده‌اند لذا این صداقت در گفتار و عمل و پایداری بر آن سبب شده که مراجع عظام تقلید مسئولان موتلفه اسلامی را با آغوش باز بپذیرند.

 

شاخصه اصلی موتلفه اسلامی در افعال سیاسی‌اش را شما در چه می‌بینید؟

- مقام معظم رهبری در نوزدهم دی‌ماه امسال و در دیدار با مردم قم در سالروز قیام مردم این شهر نکات مهمی را در خصوص تبعیت مردم از روحانیت بیان فرمودند. ایشان با اشاره به آسیب هائی که قیام‌های مردم در سده‌های اخیر را تهدید می‌کرد، جدائی سیاسیون و مبارزین از روحانیت را به‌عنوان مهم‌ترین آسیب برشمردند و تأکید داشتند که دشمن تلاش کرد محوریت را از روحانیت بگیرد لذا این هشدار را مقام معظم رهبری دادند و فرمودند مادامی‌که مردم با روحانیت هستند، انقلاب نیز استمرار خواهد یافت. موتلفه اسلامی طی این سال‌ها که از عمرش می‌گذرد در بزنگاه‌های حساس ثابت کرده که در تبعیت از ولایت‌فقیه و توجه به محوریت روحانیت هیچ کوتاهی صورت نداده است. موتلفه اسلامی در تمامی افعال سیاسی‌اش بر محوریت روحانیت تأکید ورزیده و دیگران را نیز بدین سمت‌وسو دعوت و هدایت کرده است. موتلفه اسلامی این هشدار را می‌دهد که اگر گروه‌های سیاسی خدای‌ناکرده از روحانیت دور شوند و محوریت روحانیت به فراموشی سپرده شود به تعبیر امام عظیم الشان دچار اسلام آمریکائی خواهیم شد و سرانجام ما شکست و نابودی خواهد بود.

شورای نگهبان حافظ نظام مقدس جمهوری اسلامی بوده و هست

حجت‌الاسلام محمدحسن ذاکری امروز در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در قم، با بیان اینکه اکنون در آستانه اعلام آرای شورای نگهبان قرار داریم اظهار کرد: باید این نکته را همواره به یاد داشته باشیم که شورای نگهبان حافظ نظام مقدس جمهوری اسلامی بوده و هست و هر نظری که برای انتخابات ریاست جمهوری اعلام کند مورد احترام است.

وی افزود: این نهاد به تشخیص امام راحل و نخبگان در نظام اسلامی پایه گذاری شد و اکنون پس از گذشت بیش از سه دهه از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، شاهد تأثیرات مطلوب آن در کشور هستیم.

عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی ادامه داد: وظایف خاصی بر عهده شورای نگهبان است که از جمله این وظایف، احراز صلاحیت نامزدها و نظارت بر برگزاری اصولی انتخابات است.

وی تاکید کرد: احساس تکلیف و ‌اعلام آمادگی برای انجام وظیفه خطیر ریاست جمهوری از سوی کاندیداها قابل احترام است ولی پس از اعلام رای قطعی شورای نگهبان، وظایفی خاص برعهده تایید و یا رد صلاحیت‌شدگان در انتخابات ریاست جمهوری اسلامی است.

قائم مقام حزب موتلفه اسلامی استان قم ادامه داد: باید همواره به این نکته اشاره کرد که رد صلاحیت کاندیداها در انتخابات به منزله نداشتن صلاحیت در دیگر مسئولیت‌ها نیست بلکه می‌توانند در مسئولیت دیگری به آحاد مردم خدمت کنند.

وی بیان داشت: تشخیص شورای نگهبان در رد صلاحیت فقط به این منظور است که این کاندیدا نمی‌تواند در پست مدیریتی ریاست جمهوری به مدت چهار سال، به ایفای خدمت بپردازد.

ذاکری تصریح کرد: کسانی که صلاحیت آنان در شورای نگهبان احراز نشده است می‌توانند در دیگر مسئولیت‌هایی که به وجود آنان احتیاج است خدمت کنند.

*تمکین از نظر شورای نگهبان وظیفه قانونی و شرعی کاندیداها

عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی، تمکین از نظر شورای نگهبان را وظیفه قانونی و شرعی کاندیداها ذکر کرد و ابراز داشت: در این راستا از کاندیداها انتظار می‌رود به قانون و نظر شورای نگهبان به صورت جدی احترام بگذارند.

وی آرایش انتخاباتی در چارچوب قانون و پرهیز از اسراف و افراط در تبلیغات و مخدوش نکردن شخصیت‌های رقبا را از وظایف کاندیداهای منتخب برشمرد.

ذاکری از ویژگی‌های مهم خادم ملت را تمکین از قانون ذکر کرد و بیان داشت: این انتخابات برای کسانی که صلاحیت آنان احراز و یا اینکه رد شده است یک امتحان بزرگ در پیشگاه خداوند و ملت محسوب می‌شود.

وی افزود: سرپیچی از قانون و تردید در رای شورای نگهبان برای جامعه پذیرفته نیست و موجب روی گردانی ملت از کاندیدای مورد نظر می‌شود.

عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی بیان داشت: در صورتی که پس از اعلام رای نهایی شورای نگهبان، کاندیداها در راستای مخالف قانون حرکت کنند مردم صلاحیت ایشان را برای قرار گرفتن در دیگر مسئولیت‌های خدماتی کشور نیز مردود می‌شمارند.

وی افزود: هرگونه جهت‌گیری در مقابل شورای نگهبان موجب غبار‌آلود شدن فضای انتخابات و سوء استفاده دشمنان از این فضا و شکاف‌ها می‌شود.

قائم مقام حزب موتلفه اسلامی استان قم خاطرنشان کرد: مردم باید پس از اعلام نتایج قطعی احراز صلاحیت‌ها توسط شورای نگهبان برای حضور در انتخاباتی پرشور و خلق حماسه‌ای سیاسی خود را آماده کنند.